10 słów

Super User włącz .

Spis treści

Ósme przykazanie: Zakaz kradzieży

Nie wolno ci porywać [człowieka] - Werset ten mówi o człowieku, który porywa ludzi, lecz werset w Wajikra 19:11 - "Nie będziesz kradł" mówi o kradzieży materialnej. A może jest tak, że to nasz werset mówi o kradzieży pieniędzy, a ten drugi o porywaniu człowieka? Kontekst tego wersetu uczy nas, jakie jest jego znaczenie.

 Czytamy: "Nie wolno ci mordować" i "Nie wolno ci cudzołożyć" - złamanie tych zakazów podlega karze śmierci, tak więc również następujący po nich zakaz: "Nie wolno ci porywać" musi dotyczyć przestępstwa, które mogłoby zostać ukarane śmiercią (a jedynym tego typu rodzajem kradzieży jest porywanie ludzi).

To dotyczy uprowadzania, ukradzenia czyjejś własności, okradania umysłu człowieka (tj. oszukiwania), chociaż główne ostrzeżenie odnosi się do uprowadzania. Jest to przykład metody badania Tory, która określana jest jako dawar halomed meiniano - interpretacja wywnioskowana z treści wersetu (Sanhedrin 86a).

Nie zadawaj się ze złodziejami i przebywaj z dala od nich, aby twoje dzieci nie nauczyły się ich dróg. To z powodu złodziejstwa głód pojawia się na świecie. Niech żadna skradziona rzecz nie dotknie twojej dłoni, gdyż nieuczciwość z pewnością sprowadzi żałobę i smutek na każdą część twojego ciała.

 Więcej nawet, złodziej w końcu zacznie gardzić samym sobą, jak jest napisane: "Ten, kto współdziała ze złodziejem, gardzi własnym życiem" (Miszle 29:24). (Midrasz Aseret Hadibrot)

W tym miejscu Tora zakazuje porywania, czyli „kradzieży" ludzi. Później, w księdze Wajikra, Tora mówi: lo tignowu – „Nie wolno wam kraść", gdzie odnosi się to do kradzieży pieniędzy i wszelkiej własności.

Gematria tego wyrażenia wynosi 486, tyle samo, ile wartość liczbowa słów gonew nefesz 'porywanie człowieka'. (Baal Haturim)

 To, że w tym miejscu Tora mówi o porywaniu ludzi, wywieść można z kontekstu. Rabini uczą (Sanhedrin 87a), że skoro poprzedzające przykazania dotyczyły grzechów morderstwa i cudzołóstwa, bardzo ciężkich przewinień, za które karą jest śmierć, jedyną kategorią kradzieży, za którą karze się śmiercią, jest porywanie ludzi, jak czytamy w Szemot 21:16 - "Kto porwie człowieka i sprzeda go (...) musi ponieść śmierć". Kara śmierci grozi tylko w przypadku, gdy porywacz zmusi ofiarę, aby służyła mu jak niewolnik, a następnie sprzeda ją. (Hilchot Gnewa 9:2)

 Rabini zastanawiali się nad słowami użytymi przez Torę w tym przykazaniu. Zazwyczaj rdzeń ganaw 'kraść' stosowany jest w przypadku, gdy Tora opisuje włamanie lub inną potajemną kradzież. Natomiast rdzeń gazel 'rozbój' używany jest, by opisać bezwstydną napaść i kradzież w obecności ofiary. W związku z tym właściwsze wydawałoby się użycie słów: lo tigzol - "nie wolno napadać", jako że ofiara jest porwana siłą. (Responsa 39) tłumaczy, że ofiarą porwania jest nie tylko sama porwana osoba, lecz także jej rodzina - ojciec, matka, bracia, siostry i krewni, którym została ona odebrana. Wszyscy oni nie byli świadomi dokonywania przestępstwa, dlatego właściwe jest użycie rdzenia ganaw.

Wspólnik złodzieja jest złodziejem! (Talmud Jeruszalmi, Sanhedrin 1:5)

 Przykazanie to - trzecie w kolejności na drugiej tablicy - związane jest z trzecim przykazaniem na pierwszej tablicy: „Nie wolno ci przysięgnąć na Imię Haszem, twojego Boga, na próżno". Ten, kto waży się kraść, z pewnością dojdzie do tego, że będzie przysięgał fałszywie. Prorok (Hoszea 4:2) zrównuje tego, kto kradnie, z tym, kto fałszywie przysięga: „Przysięgają i kłamią, zabijają i kradną, i cudzołożą". (Mechilta)