10 słów

Super User włącz .

Szóste przykazanie: Zakaz morderstwa

Nie wolno ci mordować

20:13 Te pięć przykazań, które obecnie następują, odnosi się do relacji człowieka z jego bliźnim. Jeśli Bóg jest wyłącznym Władcą ludzkich przeznaczeń i jeśli ma On być jedynym Przewodnikiem wszystkich ludzkich uczynków, to wówczas każdy twój bliźni osobno i wszyscy oni razem muszą być uznawani za znajdujących się również pod Jego opieką w każdym aspekcie ich przeznaczenia, a Bóg widzi każde twoje działanie, które kierujesz przeciwko twojemu bliźniemu. To na skutek takiej a nie innej woli Boga każdy z twoich bliźnich został umieszczony w tym miejscu, w którym się znajduje, obok ciebie. To dzięki Bogu każdy człowiek stał się istotą ludzką i podobnie jak ty sam, obdarzony został ludzkimi prawami, uświęconymi przez Boga. Wszystko to, co posiada - jego życie, jego małżeństwo, jego wolność, jego szczęście, jego honor, cały jego dobytek - zostało dane mu przez Samego Boga. Dlatego więc nie możesz go mordować, nie możesz niszczyć jego małżeństwa, nie możesz pozbawiać go jego wolności, nie możesz zabierać mu jego osobistego szczęścia i jego honoru składając fałszywe świadectwo przeciwko niemu. Nie wolno ci nawet pozwalać sobie na pożądanie czegokolwiek, co stanowi część rodziny i gospodarstwa twojego sąsiada, czegokolwiek należącego do tego, co w czasie jego życia na ziemi nazywa on swoim.

Nie wolno ci mordować - Bóg powiedział do Jisraela: 'Mój narodzie, nie bądźcie mordercami. Nie zadawajcie się z mordercami, aby wasze dzieci nie nauczyły się dróg tych, którzy przelewają krew. Gdyż, to przez grzech przelania krwi miecz wojny spada na świat'. (Targum Jonatan)

Duszę, której nie jesteś w stanie przywrócić do życia, dlaczego miałbyś niszczyć? Świecę, której nie możesz ponownie zapalić, dlaczego miałbyś gasić? O, morderco! Możesz się skryć przed wzrokiem śmiertelników, lecz nie uda ci się schować przed widzącym wszystko Bogiem! Niewinnej ofierze przelewu krwi jest przeznaczone, aby stanęła przed trybunałem Bożym i wskazała oskarżającym gestem swojego prześladowcę. Uśmiercony człowiek potępi mordercę przed obliczem Boga, który skaże zabójcę na ognie Gehinom. (Midrasz Aseret Hadibrot)

 Gdy Bóg przekazywał Dziesięć Przykazań, wypisał je na dwóch kamiennych tablicach, odpowiednio po pięć przykazań na każdej. Pierwsze pięć przykazań odpowiada drugiej piątce. Szóste przykazanie: lo tircach -"Nie wolno ci mordować" odpowiada pierwszemu: Anochi Haszem Elokecha - Ja jestem Haszem, twój Bóg". To zestawienie uczy nas, że ktokolwiek przelewa krew, jakby godził w istotę Boga, gdyż człowiek stworzony został według istoty Boga. Myśl ta jest jasno przedstawiona w kolejnym wersecie: "Kto rozlewa krew człowieka - tego krew będzie rozlana przez człowieka. Bo [Bóg) człowieka uczynił według istoty Boga" (Bereszit 9:6). (Mechilta)

 Zaraz po nakazaniu szacunku dla rodziców Tora ostrzega przed zbytnią gorliwością w wypełnianiu piątego przykazania, ponieważ może się zdarzyć, że jakieś dziecko powie: "Jako że muszę okazywać cześć i szacunek moim rodzicom, jest moim obowiązkiem zabić każdego, kto ich zhańbi" Dlatego Tora ostrzega: "Nie wolno ci mordować". Lub też zbyt gorliwe dziecko powie: "Ten człowiek obraził moich rodziców, a więc ja zhańbię go uwodząc jego żonę". Dlatego Tora ostrzega: "Nie wolno ci cudzołożyć". Dziecko mogłoby również powiedzieć: "Ten człowiek zhańbił moich rodziców, muszę ich pomścić doprowadzając go do ruiny". Dlatego Tora mówi: "Nie wolno ci porywać człowieka". W złości mogłoby powiedzieć: „Pomszczę ich, zeznając fałszywie przeciwko tym, którzy ich zranili". Tora uczy nas: "Nie wolno ci świadczyć przeciwko twojemu bliźniemu jako fałszywy świadek". (Midrasz Aseret Hadibrot)

Zestawienie obok siebie przykazania szanowania rodziców oraz zakazu mordowania odnosi się do bogatego człowieka, który odmawia wspierania swojego ojca i matki w dniach ich starości. Wszechmocny Bóg uważa go za równego mordercy, który zabija swoich własnych rodziców raz za razem.

Żydowskie pojmowanie morderstwa jest dużo bardziej subtelne i złożone niż powszechnie obowiązująca definicja. Zakaz zawarty pośród szewa micwot bne Noach ograniczony jest do odbierania życia, lecz zakaz Tory odnosi się również do wielu innych rzeczy:

Talmud uczy, iż ktokolwiek zawstydzi drugiego człowieka publicznie, jakby przelał krew, gdyż sprawia, że krew tego człowieka odpływa z jego twarzy. (Bawa Mecia 58b)

Ten, kto napadnie zaręczoną bądź zamężną kobietę, uważany jest za mordercę, gdyż Tora mówi: „tak jak ten, kto powstaje przeciwko swojemu bliźniemu i zabija go, tak samo jest z przypadkiem gwałtu (Dewarim 22:26).

Gospodarz odpowiedzialny jest za podróżnego, który opuszcza jego dom. Musi zapewnić mu ochronę i wystarczające zapasy, by nie byt w drodze zagrożony przez głód ani napad. Gospodarz, który nie dopełni tych obowiązków, jest opisany przez Torę jako ten, który przelewa krew. (Dewarim 21:17, Sota 45b-46b)

Żyd, który sprawił, że jego bliźni stracił środki utrzymania, uważany jest za mordercę. (Jewamot 78b)

Talmud rozwodzi się nad wersetem z Miszle 7:26, który wprowadza jeszcze inny wymiar żydowskiego definiowania morderstwa. Jest tam mowa o niedojrzałym uczniu, który - mimo że nie osiągnął właściwego poziomu mądrości i wiedzy - ma czelność wydawać decyzje halachiczne, oraz o mędrcu, który ma odpowiednią wiedzę, aby wydawać decyzje halachiczne i uczyć Tory, lecz wzbrania się to czynić. Obaj popełniają zbrodnię przeciw ludziom i „zabijają" - jeden czynnie, drugi biernie.

 Wszystkie te zbrodnie i wiele innych włączone są w ideę lo tircach – „Nie wolno ci mordować", choć oczywiście nie pociągają za sobą kary śmierci. Jest to szóste przykazanie i zostało zapisane sześcioma literami, by ci zakazać odbierania życia człowiekowi, który został stworzony szóstego dnia. (Baal Haturim)