10 słów

Super User włącz .

Przykazanie pierwsze - istnienie Boga


  20:2
Ja jestem (Haszem), twój Bóg, który wyprowadziłem cię z ziemi egipskiej z domu niewoli.


- Ja jedynie jestem Bogiem, który daje życie. Ja jestem Pierwszą Przyczyną znaną wam przez tradycję i logiczne dowody. I Ja potwierdzam, że przyjęliście na siebie Moje panowanie, bym był waszym Bogiem, bez potrzeby pośrednika, dlatego tylko do Mnie będziecie się modlić i jedynie Mnie służyć i wychwalać, bez żadnego pośrednika.

Bardziej powszechnym słowem oznaczającym „ja” jest ani, słowo anochi ma podkreślić wyjątkowość
- 'Ja i tylko Ja Sam jestem Bogiem'. (Malbim)

  Najbardziej podstawowym ze wszystkich fundamentów i filarem wszelkiej wiedzy jest wiara, że Bóg jest Stwórcą, że nie jest ograniczony przestrzenią i czasem oraz wszechmocny. Uświadomienie sobie tego i wiara w to jest esencją pierwszego przykazania, w którym Bóg objawia Swoje istnienie Jisraelowi. (Rambam)

 W swoim wyliczeniu 613 przykazań w Sefer Hamicwot, Rambam cytuje ten werset jako podstawę pierwszego pozytywnego przykazania:"Jest nam nakazane, aby wiedzieć o istnieniu Boga, który jest Pierwszą Przyczyną wszystkiego, co istnieje". Jest to również pierwsza zasada żydowskiej wiary.

Dlaczego Bóg określił Siebie jako Tego, który wyprowadził Żydów z Egiptu, zamiast określać się mianem Stwórcy wszechświata?

Bóg chciał ustanowić sprawiedliwość dając więcej praw i obowiązków Jisraelowi, zamiast jakiemukolwiek innemu narodowi. Bóg uczynił więcej dla Jisraela niż dla innych narodów. Ani wcześniej, ani później cały naród nie został uwolniony z oków niewoli innego narodu, po wiekach wygnania i cierpienia. (Ibn Ezra, Chizkuni)

  Niewdzięcznik, który zaprzecza dobru czynionemu dla niego - jakby zaprzeczał istnieniu Boga, gdyż nasza wiara w Boga opiera się na naszej wdzięczności za dobro, które On nam wyświadcza. (Misznat Rabi Eliezer)

Bóg chciał ustanowić Swoje panowanie w oparciu o dowód, który wszyscy Żydzi widzieliby na własne oczy. Żaden człowiek nie mógł zobaczyć cudów Stworzenia, lecz setki tysięcy były świadkami cudów w Egipcie, siedem tygodni przed matan Tora - daniem Tory na Synaju.

I rzeczywiście, Boże cuda podczas plag jasno pokazały, że Bóg panuje nad wszelkimi aspektami natury składając tym świadectwo stworzenia przez Siebie każdej najmniejszej cząstki wszechświata. (Raw Bachja)

Bóg powiedział do Jisraela: 'Moje dzieci, czasami Moje przykazania mogą się wydawać ciężkie i niezrozumiałe, lecz proszę was, abyście mieli ufność w to, że pragnę waszego dobra. Czy nie uratowałem was z Egiptu dla waszego własnego dobra? Tak samo możecie być pewni, że cokolwiek nakazuję wam uczynić, nie jest ze względu na Mnie, lecz dla waszego dobra!' (Rabi Jona)

Dlaczego Tora stale przypomina nam o wyprowadzeniu z Egiptu, a nawet rozpoczyna Dziesięć Przykazań od tego? Bóg uczynił znacznie więcej, niż tylko uwolnienie Jisraela z fizycznej niewoli. Gdy Bóg uratował Żydów, uwolnił również ich dusze spod złego wpływu Egiptu i wpływu jecer hara - skłonności do złego. Pozwolił im, aby strząsnęli z siebie nikczemność Egiptu i osiągnęli czystość duchowa i świadomości prawdy. (Zohar)

wyprowadziłem cię z ziemi egipskiej - To, że wyprowadziłem cię z Egiptu, jest dla ciebie wystarczającym powodem, byś był Moim poddanym. Inne wytłumaczenie: Bóg objawił się przy Morzu i jak potężny „wojownik", i jak ktoś pełen miłosierdzia. Teraz mówi: 'W związku z tym, że objawiam się wam na różne sposoby, niech nikt z was nie pomyśli, że są dwie siły. Gdyż Ja jestem Tym, który cię wyprowadził z Egiptu, i Ja jestem Tym, którego działania widziałeś przy Morzu'.

 Inne wytłumaczenie: poprzez przypomnienie Wyjścia z Egiptu Bóg pozwala się zidentyfikować Żydom, ponieważ Żydzi słyszeli wiele głosów podczas objawienia na górze Synaj, jak jest powiedziane: dźwięki (Szemot 20:15). Słyszeli głosy, które docierały z czterech stron świata, a także z nieba i ziemi, dlatego nie uczyń błędu, myśląc, że jest wiele Bożych Sił. Dlaczego Bóg przekazał przykazania w drugiej osobie liczby pojedynczej, jak na przykład Elokecha 'twój Bóg', zamiast Elokechem "wasz Bóg'" Ponieważ stworzył w ten sposób Moszemu możliwość obrony Żydów po grzechu złotego cielca. To dlatego Mosze powiedział w ich obronie: 'Dlaczego, Boże, płonie Twój gniew przeciw Jisraelowi? Nie dałeś przykazania: „Nie wolno ci mieć innych bogów" im, lecz mnie tylko'. (Raszi)

 z ziemi egipskiej - Przez czyny, które były przeciwne prawom natury i konstelacjom nieba. To uczynił, kiedy zaakceptowaliście Jego wszechmoc, mówiąc: "To mój Bóg i będę Go wysławiał" (Szemot 15:2).

   Państwo, które trzymało nas w kajdanach, jest typowym przykładem sterowania krajem w oparciu o ludzką potęgę i zaprzęgnięcie naturalnych sił w służbę ludzkiej władzy. Krusząc władzę człowieka i zakłócając działanie sił natury, przekształcając je albo niszcząc zgodnie ze Swoją wolą, wymierzając sprawiedliwość ludzkiej przewrotności i oddawaniu czci naturze, miażdżąc tyranię, wywyższając niewinnie uciskanych, ocalając ich i wypełniając Swoje przyrzeczenie - mówiąc krótko: kształtując przeznaczenie ludzi i bezpośrednio interweniując w ziemskie sprawy, wyzwalając nas i wyprowadzając z ziemi Egiptu, Bóg  w swojej wszechmocnej miłości i sprawiedliwej wszechwładzy - zapisał się na zawsze w naszej świadomości. Ten, który mógł nam o Sobie powiedzieć: „wyprowadziłem cię z ziemi egipskiej", jest Tym, którego uznajemy za Jedynego Przewodnika naszego losu na wszystkie czasy. (r. Hirsch)

z domu niewoli - Oznacza to: z domu faraona, którego niewolnikami byliście. A może werset ten mówi z domów należących do niewolników? Znaczyłoby to, że Żydzi byli niewolnikami niewolników. Aby to wyjaśnić, Tora mówi dalej: „I uwolnił cię z domu niewolnictwa, z ręki faraona, króla Egiptu" (Dewarim 7:8). Teraz widzisz, że byli oni niewolnikami króla, a nie niewolnikami niewolników. By usunąć wszelkie przeszkody we właściwym wypełnianiu przykazań Boga. (Sforno)

 Według słów rabinów, to przykazanie jest obowiązkiem wzięcia na siebie Ol Malchut Szamajim - Jarzma Królestwa Nieba, ponieważ słowa te wskazują na to, że Bóg przemawia tak, jak król zwraca się do swojego ludu. Rabini mówią w Mechilcie: dlaczego jest napisane: „Nie wolno ci mieć innych bogów oprócz Mnie" Ponieważ jest napisane: "Ja jestem Haszem, twój Bóg". Można przytoczyć tu porównanie do ziemskiego króla, który zdobył kraj, i mieszkańcy kraju powiedzieli mu: Wydaj dla nas dekrety! A król odpowiedział na to: Nie! Kiedy przyjmiecie moje zwierzchnictwo, wtedy wydam prawa dla was, lecz jeśli nie uznacie mojej władzy, jak wyegzekwuję od was moje prawa. Podobnie Bóg mówi do Jisraela: „Ja jestem Haszem, twój Bóg, (...) Nie wolno ci mieć innych bogów oprócz Mnie". Ja jestem Tym, którego władzę przyjęliście na siebie w Egipcie. Skoro uznaliście już, gdy byliście w Egipcie, że jestem waszym Bogiem, więc teraz przyjmijcie Moje prawa. Każde z Dziesięciu Przykazań jest wypo­wiedziane w liczbie pojedynczej, ponieważ Bóg zwraca się do każdego osobno, aby człowiek wiedział, że Bóg osądza każdego indywidualnie. (Ramban)

  Egipcjanie należeli do potomków nikczemnego Chama (Bereszit 10:6). I rzeczywiście, werset opisuje Egipt jako „dom niewolników". Natomiast Jisrael był "Królestwem Szlachetnie Urodzonych i Świętym Narodem" (Szemot 19:6). To dlatego zniewolenie w Egipcie było szczególnie poniżające dla niego. Wystarczająco źle jest być niewolnikiem osoby znaczącej, ze szlachetnego rodu, lecz nie ma nic bardziej poniżającego dla członka takiego rodu, niż stać się sługą niewolnika. (Raw Bachja)